Jo DE BAERDEMAEKER, Joke GOSSÉ & Omar CHAFAI — Belgian Characters

Openingsavond in Designcenter de Winkelhaak, 14.10.2010


Type An Sich
Belgian Characters
Jo DE BAERDEMAEKER, Joke GOSSÉ & Omar CHAFAI behoren tot een nieuwe generatie Belgische letterontwerpers sinds Jacques-François ROSART (1714–1777) die tentoonstellen tijdens de vijfde editie van Type An Sich. Ze tonen hun werk en bieden een blik op het ontwerpproces van een lettertype.



Jo DE BAERDEMAEKER (°1974)
Hij is afgestudeerd als MA aan Sint-Lukas Brussel en aan de Universiteit van Reading (VK) en behaalde in 2009 zijn doctoraatstitel aan de Universiteit van Reading met zijn doctoraatsthesis over Tibetaanse lettervormen. Hij werkt als letterontwerper en doceert aan Sint-Lukas Brussel en het departement Typography & Graphic Communication van de Universiteit van Reading.
Lungta(2005)
Wiels (2008)
Elegant Contemporary (2009)

Joke GOSSÉ (°1984)
Studeerde af aan Sint Lucas Antwerpen in 2006 en aan de Universiteit van Reading (VK) in 2008. Ze woont en werkt in Antwerpen als letterontwerper, typograaf en als onderzoeker bij de onderzoekscel Typografie van Sint-Lucas Antwerpen.
Melville (2008)
Nostalgia (2009-2010)

Omar CHAFAI (°1977)
Studeerde in 2007 af aan het KASK in Gent. Hij legde zich toe op letterontwerp tijdens zijn masterproef. Voor zijn masterthesis onderzocht Omar de ontwikkeling van het Arabische schrift in relatie tot het Latijnse schrift. Momenteel werkt hij als freelance grafisch ontwerper.
Nelson (2009)

Zeefdrukken
Voor deze 5de editie van Type An Sich maakten we twaalf affiches —letterproeven van de lettertypes die worden tentoongesteld. Elke affiche is op een oplage van tien exemplaren gedrukt. Deze genummerde zeefdrukken zijn te koop aan 25,- EUR/exemplaar. Ze zijn te zien op de expo.





Jo DE BAERDEMAEKER

Jo DE BAERDEMAEKER is Belgisch letterontwerper, typografisch vormgever en onderzoeker. Reeds sinds zijn twaalfde werd zijn passie voor lettervormen gewekt tijdens de lessen kalligrafie aan het atelier van Arthur Peeters in Diegem. Zijn eerste stappen in het digitale letterontwerpen zette hij tijdens de masteropleiding Grafisch Ontwerp aan Hogeschool Sint-Lukas te Brussel; meer bepaald tijdens zijn uitwisseling naar de Myndlista- og Handidaskoli Islands (Reykjavik). Hij behaalde z'n master met onderscheiding en werd beloond met een laureaatschap. Nadien bleef hij zich verdiepen in letterontwerp en typografie. Naast het (met onderscheiding) behalen van een postgraduaat-aggregaat typografie aan het Plantin Genootschap te Antwerpen (2002) en een Master of Arts in Typeface Design (2004) aan het Department of Typography & Graphic Communication van de University of Reading (UK), behaalde Jo zijn doctoraat in Typeface Design (2005–09) aan dezelfde universiteit. Zijn doctoraatsthesis draagt de titel Tibetan typeforms: an historical and visual analysis of Tibetan typefaces from their inception in 1738 up to 2009.

Zijn interesse gaat uit naar het ontwerpen en onderzoeken van niet-Latijnse lettertypes en naar het harmonieus interageren van meertalige typografie. Hij is de Belgische afgevaardigde en sinds dit jaar ook bestuurlid van de Association Typographique Internationale (ATypI) en gaf lezingen op verschillende internationale typografiesymposia. Zijn werk is reeds gepubliceerd bij TYPO magazine en DesignWeek. Vanuit Antwerpen werkt Jo als zelfstandig letterontwerper en doceert hij aan het Department of Typography & Graphic Communication te Reading en aan de Hogeschool Sint-Lukas Brussel.

LUNGTA, zijn Latijns-Tibetaans OpenType font is in gebruik door de University of Chicago Press en de Oxford University Press. Hij ontwierp, onder andere, de lettertypes voor Wiels, Nottingham Contemporary en Visual Editions. Momenteel ontwikkelt hij enkele nieuwe niet-Latijnse letterfamilies en schrijft hij een verdiepend artikel over Javaanse lettertypes. Binnenkort start hij met een postdoctoraat onderzoeksproject naar het ontwikkelen van Mongoolse fonts.

www.typojo.com



LUNGTA
LUNGTA is het resulaat van een jaarlange typografische tocht tijdens zijn masteropleiding letterontwerp aan het Department of Typography & Graphic Communication te Reading. Als een tekstletter heeft LUNGTA een eigenzinnig karakter: een specifieke robuustheid van de proporties die hand in hand gaat met een sobere en minimaal ontwerpsethiek. Ofschoon LUNGTA enkele traditionele vormkarakteristieken heeft, werd er een moderne aanpak gehanteerd voor het ontwerp van de kapitalen en de schreven. Ook de cursieve versie is gebaseerd op moderne principes: de lichtjes versmalde karakters kregen een zachte helling van 10° om de algemene kleur van de pagina niet te verstoren wanneer deze samen gebruikt wordt met z'n romein. De leestekens en accenten werden onderworpen aan een gedetailleerde analyse die resulteerde in het toepassen van verschillende hoeken wanneer deze karakters met kapitalen gebruikt worden.


Beïnvloed door het werk van W A DWINGGINS, geeft de abrupte overgang van de curves in de grote, open ogen geven het lettertype een dynamische en levendige flair. Om samen te gaan met de Tibetaanse lettervormen werd de hoek nadien gladgestreken om een gracieus en minder expliciet ontwerp te verkrijgen. De voorgaande stijlkenmerken maken LUNGTA uiterst geschikt om te gebruikten in lange paragrafen tekst in kleine lettercorpsen.

De naam 'Lungta' refereert naar de oude boeddhistische teksten die mals houtsnedes gedrukt werden op Tibetaanse gebedsvlaggetjes. De 'Lungta', wat in het nederlands vertaald wordt als 'windpaard', is op sommige van deze vlaggetjes afgebeeld. Deze paardjes dragen de gedrukte letters doorheen de windstromen en vervoeren de geluksbrengende boodschap van de tekst naar iedereen die haar kan gebruiken.



Wiels
WIELS werd ontworpen voor het centrum van hedendaagse kunsten te Brussel. Sara DE BONDT, die instond voor de visuele identiteit van het kunstencentrum Wiels vroeg Jo's samenwerking om een display letter te concipiëren die voornamelijk gebruikt zou worden in titels, posters, bewegwijzering en hun website. De samenwerking resulteerd in WIELS, een aangenaam –doch stevig– schreefloos lettertype dat proportioneel gebaseerd werd op de architectuur van de geklasseerde Wiels brouwerijgebouw. Naast de zachte, afgeronde randen, komt WIELS met unieke set van specifieke cijfers. De letterfamilie werd nadien uitgebreid met WIELS Light. Andere gewichten, zoals WIELS regular, WIELS italic en WIELS bold italic zijn momenteel in de maak.




Elegant Contemporary
ELEGANT CONTEMPORARY is een schreefloze letterfamilie, bestaande uit vier gewichten, die speciaal ontworpen werd voor het recent geopende centrum voor hedendaagse kunsten in Nottingham. Sara DE BONDT was verantwoordelijk voor de grafische vormgeving van dit project en vroeg Jo voor de uitwerking en ontwikkeling van de nieuwe letterfamilie.



ELEGANT CONTEMPORARY is geïnspireerd op Elegant Grotesk, een lettertype dat oorspronkelijk getekend was door Hans MÖHRING in 1928 voor Lettergieterij D Stempel AG. Deze drukletter werd in het Verenigde Koninkrijk verdeeld door Stephenson BLAKE. Ofschoon deze drukletter nooit in hun letterproeven voorgesteld werd, veranderde Stephenson BLAKE de naam naar Guildford Sans. In de jaren 1930 werden verschillende publicaties en advertenties in Nottingham (en London) gedrukt met dit geometrische lettertype. The University College of Nottigham in het bijzonder gebruikte deze letter om hun uitgaven van ‘Examples of Printing’ te drukken.
    
Voor de ontwikkeling van ELEGANT CONTEMPORARY werden de karakters van Elegant Grotesk volledig hertekend. Ofschoon de vormen van de letters aangepast werden om een samenhangend digitaal font te creëren, werden de originele karakteristieken, zoals het spits toelopen van de uiteindes van de verticale stokken, gerespecteerd. Als eerbetoon aan de originele letter werd een naam bedacht die bestaat uit een versmelting van ‘Elegant’ met ‘Contemporary’, als referentie naar het kunstencentrum in Nottingham.
    
Aangezien Elegant Grotesk enkel bestond uit een lichte en vette romein, werd er een nieuwe tekstletter ontworpen voor ELEGANT CONTEMPORARY. Ook werden er twee schuine romeinen bij ontworpen om de familie te vervolledigen. De vier gewichten van ELEGANT CONTEMPORARY zijn ontwikkeld als OpenType font, en bevatten ligaturen, alternatieve karakters en vormen met andere typografische verfijndheden. De ELEGANT CONTEMPORARY letterfamilie werd nog uitgebreid met een extra ‘inline’ versie, die enkel uit kapitalen bestaat.

TOP




Joke GOSSÉ

Joke GOSSÉ behaalde in 2006 het masterdiploma Grafische Vormgeving aan Sint Lucas, Antwerpen. Tijdens haar studies ontwikkelde zij een sterke interesse voor typografie. Nadien specialiseerde ze zich verder in letterontwerp, tijdens de postgraduaatsopleiding letterontwerp aan het departement ‘Typography and graphic communication’ van de Universiteit van Reading, UK. Daar studeerde ze in 2008 af als master in Typeface Design. Het ontwerp van haar eerste letterfamilie, MELVILLE, vindt zijn oorsprong tijdens de opleiding in Reading.


Sinds 2008 woont Joke terug in Antwerpen, waar ze werkt als freelance letterontwerper en typografe. Momenteel werkt ze aan een nieuwe letterfamilie. Ze is daarnaast ook aangesteld als onderzoeker in residence bij de onderzoekscel typografie van Sint Lucas Antwerpen, waar zij aan verschillende onderzoeksprojecten werkt.

Melville
Het lettertype MELVILLE werd ontworpen door Joke GOSSÉ tijdens haar masteropleiding in Typeface Design aan de University of Reading (UK), in het academiejaar 2007–2008. Het lettertype omvat vier stijlen: MELVILLE Regular (inclusief Cyrillisch), Italic, Cursive en Bold.

MELVILLE is een hedendaags boeklettertype, speciaal ontworpen om poëzie en literatuur te zetten. Het font is geconcipieerd voor hoogwaardige en kwalitatieve boekdruk en komt het best tot zijn recht wanneer het wordt omgeven door genereuze marges en witruimte, en voldoende interlinie.

MELVILLE is delicaat en verfijnd, met een vleugje merkwaardigheid. De pure en bescheiden schoonheid, en de aanvulling met twee cursieven, maken deze letter veelzijdig. Hoewel MELVILLE ontworpen is om poëzie te zetten, is het lettertype ook geschikt voor complexe boektypografie, zoals het zetten van literatuur, romans, meertalige publicaties en toneelstukken. MELVILLE is uitgerust met kleinkapitalen voor de gewichten Regular, Italic en Bold, vier reeksen cijfers voor elk gewicht en een complete set wiskundige symbolen: daarom is dit lettertype zeer geschikt voor subtiele, verfijnde en kwalitatieve typografische taken.

Nostalgia
Het lettertype NOSTALGIA was oorspronkelijk een custom displayletter, met hoofdletters in slechts één gewicht. Het werd ontworpen als titelletter voor een nieuw boek over horecazaken met een rijk verleden en een nostalgische sfeer aan de Belgische kust.


De initiële inspiratie voor de lettervormen was een opschrift op een huis in Knokke. Deze kleine inscriptie was de handtekening van de architect die het huis bouwde in 1939; de letters hebben de stijlkenmerken van deze periode.

Het vertrekpunt van NOSTALGIA waren uit steen gekapte, zware lettervormen; de uitdaging bestond erin om daarvan een drukletter te maken. NOSTALGIA bleef enkel bestaan uit hoofdletters, de letters werden hertekend en de geometrische basis werd herzien. Er zijn ondertussen twee gewichten bij gekomen, waardoor deze letterfamilie nu uit drie gewichten bestaat: NOSTALGIA Display thin, regular en heavy. De letter blijft trouw aan de originele inspiratie en stijlkenmerken, met eigenzinnige details zoals alternatieve karakters en optionele ligaturen.

TOP




Omar CHAFAI

Omar CHAFAI studeerde Grafisch Ontwerp aan het KASK, Gent  waar hij zijn masterjaar met grootste onderscheiding wist af te ronden, datzelfde jaar werd hij bekroond met de Rene Bruynseraede prijs voor zijn afstudeerproject en werd hij genomineerd voor de Horlait-Dapsens prijs. Doorheen diens opleiding kwam zijn onderliggende fascinatie voor letters aan het licht. De aanleiding van zijn fascinatie voor letters is naar eigen zeggen het constant geconfronteerd worden met typografie, zowel binnen het vakgebied Grafisch Ontwerp als daarbuiten. Letters ontwerpen was voor Omar grotendeels een kwestie van zelfstudie waarbij de focus vooral gericht was op leesbaarheid. Nadat hij eerder het experimentele lettertype DUO had ontworpen, waarbij hij zich sterk liet inspireren door het Kombinationsschrift van Josef ALBERS, ontwerpte hij als afstudeerproject het lettertype NELSON. Voor zijn masterthesis onderzocht hij “De ontwikkeling van het Arabische schrift in relatie tot het Latijnse schrift”. Omar is momenteel werkzaam als freelance Grafisch ontwerper.

Nelson
Omar ontwierp het lettertype NELSON als masterproef aan het KASK in Gent. Zijn doel was om een hedendaagse, veelzijdige letter te ontwerpen, die gebruikt kan worden voor verschillende typografische toepassingen, zoals magazines, tijdschriften en boeken. NELSON is uitgerust met OpenType features zoals ligaturen, hangende cijfers, tabelcijfers en enkele alternatieve lettertekens. De characterset ondersteunt de meeste talen die het Latijnse schrift gebruiken. Het persoonlijke karakter en stevige bouw van de lettervormen geven de tekst een gelijkmatige kleur op de pagina. Dit maakt NELSON een betrouwbare keuze voor het zetten van lange teksten. De robuuste lettervormen tonen elegante details, zoals de haast kalligrafische bovenste schreven en het hoge contrast in de curves, maar ook open lettervormen, die ontworpen zijn met een verhoogde leesbaarheid voor ogen. Deze karakteristieken zijn onzichtbaar in kleine druk, maar ze geven de lettervormen een interessante expressie wanneer gebruikt in displaygrootte.


TOP


Type An Sich, Belgian Characters
(15.10.2010 – 17.11.2010)

Curator: Anton DE HAAN
Scenografie: Omar CHAFAI, Anton DE HAAN, Tom VANWELKENHUYZEN
Grafisch ontwerp publicatie: Omar CHAFAI, Anton DE HAAN, Tom VANWELKENHUYZEN
Partner: HAAK vzw (DESIGNCENTER | DE WINKELHAAK)
Subsidie: —

Locatie: DESIGNCENTER | DE WINKELHAAK
Lange Winkelhaakstraat 26, B-2060 Antwerpen
Openingsuren: Maandag – vrijdag van 10.00 tot 18.00 uur
Zaterdag van 14.00 tot 18.00 uur
Inkom: Gratis


Type An Sich